39/2026 Errege Lege Dekretua argitaratu da, lan- eta ordainsari-gardentasuna handitzen duena zehazki, Europako Parlamentuaren eta Kontseiluaren 2019ko ekainaren 20ko 2019/1152 (EB) Zuzentaraua, Europar Batasunean lan-baldintza garden eta aurreikusgarriei buruzkoa, eta Europako Parlamentuaren eta Kontseiluaren 2023ko maiatzaren 10eko 2023/970 (EB) Zuzentaraua, lan beragatik edo balio bereko lanagatik gizonen eta emakumeen arteko ordainsari-berdintasunaren printzipioaren aplikazioa indartzen duena, ordainsarien gardentasun-neurrien eta horiek betetzeko mekanismoen bidez.
Gaingiroki, aipatutako Errege Lege Dekretuak:
- Informazio-eskubidea lan-harreman guztietara zabaltzen du, iraupena edozein dela ere, bai langileari, bai legezko ordezkaritzari.
- Lehen aldiz ezartzen da berariazko ukigabetasuna: inork ezin izango du errepresaliarik jasan bere eskubideak erreklamatzeagatik, eta horien aurka hartutako neurriak deusezak izango dira.
- Langileak itundutako ordu osagarriak egiteari uko egin ahal izango dio, aurreabisua errespetatzen ez bada edo ordu horiek noiz egiten diren zehazten ez bada.
- Hitzartutako ordu osagarriak bertan behera uzten badira, langileak eskubidea izango du ordu horiek ordain dakizkion.
- Frogaldia hitzarmen kolektiboan luzatu ahal izango da justifikatutako arrazoiengatik bakarrik.
- Ordainsarien gardentasuna enplegua lortzeko fasera ere zabaltzen da
- Arauak onartzen du langileei enplegu-modu egonkorragoak eskatzeko aukera, enpresaren barruan aukerak sortzen direnean
- Zehapen-araubidea ere eguneratu da, ordainsarien gardentasunaren eta berdintasunaren arloko ez-betetzeak tipifikatzeko.
Arauak indartu egiten du langileek lan-prestazioaren funtsezko elementuei buruz duten informazio-eskubidea, baita informazio-eskubidea lan-harreman guztietara zabaltzeko eskubidea ere, iraupena edozein dela ere, eta langileen lan-baldintzak hobetzeko aukera emango duten enplegu-modu egonkorragoak eta aurreikusgarriagoak eskatzeko aukera aitortzen du.
Testu berriak lansariak erregistratzeko eta ikuskatzeko tresnak zabaltzen ditu, ordainsarien genero-arrakalaren detekzioa hobetuz eta ordainsari-diskriminazioaren aurrean erreparazio-mekanismoak sendotuz. Horrez gain, langileen babesa indartzen du, lan-eskubideak baliatzearen ondoriozko tratu kaltegarrien edo errepresalien aurrean.
Gainera, ordainsarien gardentasunaren jarraipena egiteko Batzordea sortzen da, eta agintari eskudunei laguntzeko eta haiekin lankidetzan aritzeko funtzioak esleitzen zaizkio.
Erreformak ordainsarien gardentasunaren eskakizunak enplegua lortzeko fasera zabaltzen ditu, enplegagarritasunean egon daitezkeen diskriminazio-egoerak prebenitzeko eta generoaren egiturazko arrakalak murrizten laguntzeko.
Arau berria betetzen dela bermatzeko, lan-arloko zehapen-araubidea eguneratu da, lan-baldintza gardenen eta ordainsari-berdintasunaren arloko ez-betetzeak tipifikatzeko.
Beraz, langileek eskubidea dute jakiteko zer irizpide erabiltzen diren ordainsariak eta lanpostuei edo lanbide-kategoriei aplikatu beharreko ordainsari-mailak zehazteko. Gainera, 50 langile baino gehiagoko enpresek ordainsari-progresibotasunaren irizpideen berri eman beharko dute.
1.- LAN-BALDINTZA GARDENAK
Errege Lege Dekretuak aukera ematen die langileei zehatz-mehatz jakiteko zer konpromiso hartzen duten lan-kontratu bat sinatzen dutenean eta zerbitzuak noiz eman behar dituzten.
Helburu horiek betetzeko, kontratu guztietara zabaltzen da informazio-eskubidea, eta ezabatu egiten da orain arte indarrean zegoen lau astetik gorakoei buruzko erreferentzia.
Lanaldi partzialeko lanetako ordu osagarriak
Lanaldi partzialeko kontratuak dituzten langileek ordainsaria jasotzeko eskubidea izango dute, ordu osagarriak bertan behera utzi arren.
Halaber, zereginei uko egiteko eskubidea izango dute enpresak legeak edo aplikatzekoa den hitzarmen kolektiboak aurreikusitako aurreabisua errespetatzen ez duenean edo zereginak egiteko eguna eta ordua zehazten ez direnean.
Probaldi
Gehienez sei hilabetekoa izango da, hitzarmen bidez bakarrik luza daitekeena, arrazoiak justifikatuz, dela enpleguaren izaeragatik, dela langilearen beharragatik, dela ebaluatzeko beharragatik, adibidez, ERTE kasuetan, jaiotzagatiko edo aldi baterako ezintasunagatiko baimenak, besteak beste.
Sei hilabeteko kontratuetan, probaldia hilabetekoa izango da gehienez, eta hortik beheragoko kontratuetan, berriz, proportzionalki murriztuko da.
Enplegua paraleloan
Enpresek ezin izango dute debekatu edo mugatu, arrazoi objektiboengatik izan ezik, langileek beste enpresa batzuetan lan egitea, salbu eta konpentsazio ekonomikoa duen dedikazio osoko ituna badago.
Trantsizioa enpleguan
Eskubidea aitortzen da, bai informazioa jasotzeko, bai kontratua eta baldintza egonkorragoak eta aurreikus daitezkeenak dituen lanpostu berri bat bihurtzeko eskatzeko. Argi eta modu bakarrean definitzen da zer den beste enplegu mota baterako trantsizioa.
ORDAINKETEN GARDENTASUNA
Ordainsari-gardentasuna eta enplegua eskuratzeko berdintasuna
Enplegu-eskaintzetan, lanpostuaren hasierako ordainsaria edo ordainsari-maila jaso beharko da, generoaren araberako irizpide objektibo eta neutroetan oinarrituta, bai eta aplikatu beharreko hitzarmen kolektiboa ere.
Edozein bitartekaritza- edo kolokazio-prozesutan esku hartzen duten enpresek eta eragile publiko edo pribatuek ezin izango diete eskatzaileei galdetu haien lansari-historialari buruz, oraingo edo aurreko lan-harremanetan.
Lanpostu hutsei buruzko iragarkiek eta lanpostuen izenek neutroak izan behar dute generoari dagokionez, lan beragatik edo balio bereko lanagatik ordainsari berdina jasotzeko eskubidea ziurtatzeko.
Soldata-informaziorako legezko eskubidea
Eskubide indibidual berritzat hartzen da ordainsariei buruzko informazioa emateko eskubidea, eta deusezak dira pertsonari bere ordainsariari buruzko informazioa zabaltzea eragozten dioten kontratu-klausulak.
Ordainsariei buruzko informazioa
Langileek eskubidea izango dute, gehienez ere bi hilabeteko epean, beren banakako ordainsariari eta batez besteko ordainsariei buruzko informazioa idatziz eskatu eta jasotzeko, sexuaren arabera xehatuta, lan bera edo balio bereko beste bat egiten duten langileen ordainsari-taldeetan, -kategorietan edo -mailetan.
Errepresalien aurkako babesa indartzea
Lehen aldiz ezartzen da kalte-ordain espresuaren bermea: inork ezin du errepresaliarik edo tratu kaltegarririk jasan lan-eskubideak defendatzearen ondorioz.
3.- ZIGOR-ERREGIMENA
Langileari kontratuaren funtsezko elementuei buruzko informaziorik ez ematea ez da arau-hauste arintzat jotzen, eta, beraz, arau-hauste larritzat dago tipifikatuta.
Berdintasun-planen eta -neurrien arloko betebeharrak ez betetzea arau-hauste larritzat hartuko da.
Enpresaburuaren erabakiak, baldin eta tratu kaltegarria badakarte langileak bere lan-eskubideak egikaritzean egindako erreklamazio estrajudizial edo judizial baten aurreko erreakzio gisa, arau-hauste oso larritzat hartuko dira kalte-ordainaren bermea blindatzeko.
Arau-hauste larritzat tipifikatzen da enplegu-eskatzaileei aplikatzekoa den araudiak eskatutako informazioa emateko betebeharra ez betetzea.
Azkenik, arau-hauste oso larritzat hartuko da araudiak debekatutako datuak edo datu pertsonalak eskatzea edozein bitartekaritza- edo kolokazio-prozesutan, bai eta enplegua lortzeko diskriminazioa dakarten erabakiak hartzea ere.
Indarrean jartzea
2026ko azaroaren 19a, ezertan eragotzi gabe ordainsarien arrakalari buruzko informazio-betebehar jakin batzuetarako ezarritako egutegi mailakatua.