Ministroen Kontseiluak, atzo egindako bileran, tabakoaren lege-proiektua onartu zuen, eta Gorte Nagusietara bidaliko da, Parlamentuan izapidetzen hasteko. Arauak tabakismoaren aurkako osasun-neurriei buruzko 28/2005 Legea aldatzen du, kerik gabeko guneak handitzeko, haurren eta nerabeen babesa indartzeko eta legedia tabakoarekin lotutako produktu berrietara egokitzeko.

Lege-proiektua Ministroen Kontseiluak onartutako 2024-2027 aldirako Tabakismoa Prebenitzeko eta Kontrolatzeko Plan Integralaren barruan dago, eta jarduera-ildo nagusietako batean aurrera egiten du: herritarren osasuna hobeto babesteko arau-esparrua eguneratzea, kontsumoaren hasiera prebenitzea eta tabakorik gabeko belaunaldietarantz aurrera egitea.

Erretzea debekatuta egongo den guneak handitzea

Erreformak barne hartzen ditu tabernetako, jatetxeetako eta jatetxeetako beste establezimendu batzuetako terrazak, itsasoko eta ibaiko hondartzak, erabilera kolektiboko igerilekuak, kirol-instalazioak, parke nazionalak, lanerako ibilgailuak – erabilera pertsonalean izan ezik – eta ikuskizun publikoak egiten diren esparruak, antzokiak, zinemak, kontzertuak eta bestelako ekitaldiak barne, baita aire zabalean egiten direnean ere.

Testuak, halaber, babes indartuko inguruneak sortzen ditu bereziki sentikorrak diren espazioen inguruan. Hala, ezingo da erre eraikin publiko, osasun-zentro publiko eta pribatuetarako, gizarte-zentroetarako, ikastetxeetarako, unibertsitateetarako, ikerketa-zentroetarako, museoetarako, liburutegietarako, kultura-zentroetarako, kirol-zentroetarako eta haur-parke edo -barrutietarako sarbideetatik 15 metro baino gutxiagoko erradioan.

Adingabeen babesa

Beste berritasunetako bat 18 urtetik beherakoek tabako-produktuak kontsumitzea berariaz debekatzea da. Orain arte, araudiak debekatu egiten zuen kolektibo horri saltzea eta hornitzea, baina ez zuen berariaz jasotzen kontsumoaren debekua.

Zigarro elektronikoak eta horiekin lotutako beste produktu batzuk

Erreformak tabakoa erretzea debekatuta dagoen lekuetan tabakoa kontsumitzeko aurreikusitako muga berak zabaltzen ditu zigarro elektronikoetara eta horiekin lotutako beste produktu batzuetara. Hala, arauak produktu berrien agerpenera eta hedapenera egokitzen du legeria, hala nola nikotina duten eta ez duten gailuetara, erretzeko belarrez edo shishaz egindako produktuetara eta nikotina duten edo ez duten beste produktu batzuetara, baldin eta erretzea imitatzen badute edo ohiko kontsumoarekin edo kontsumo sozialarekin zerikusia badute. Nikotina-poltsak parekatze horretatik kanpo geratzen dira kerik gabeko guneetan, baina arauak debekatu egiten du adingabeek kontsumitzea.

Erreformak denda espezializatuetara ere mugatzen du produktu horien salmenta eta hornidura, eta ministerio-agindu bidez ezartzen diren baldintzak bete beharko dituzte.

Publizitatea, sustapena eta babesa

Arauak tabakoaren, tabakoa kontsumitzeko gailuen eta horiekin lotutako produktuen publizitatearen, sustapenaren eta babesletzaren murrizketak indartzen ditu. Murrizketa horiek bitarteko eta euskarri guztietan aplikatuko dira, baita saltzeko makinetan, Interneten eta zuzenean edo zeharka sustatzeko edozein eratan ere.

Salmenta-puntuen sustapena ere mugatzen du. Erakusleihoetan ezin izango da ekintzarik egin, ezta kartelak erabili ere, beren ezaugarriak edo kokapena direla eta, estanko eta denda espezializatuen kanpoaldetik ikusteko edo hautemateko modukoak badira.

Komunikabideetan eta ikus-entzunezko edukietan, ezin izango da programarik, bideorik edo irudirik eman aurkezleak, laguntzaileak edo gonbidatuak tabakoaren produktuak erretzen, kontsumitzen edo erakusten, tabakoa kontsumitzeko gailuak edo lotutako produktuak erakusten, ez eta produktu horiekin lotutako markak, izen komertzialak, logotipoak edo bestelako zeinu identifikagarriak zuzenean edo zeharka aipatzen edo erakusten.

Gainera, testuak Ikus-entzunezko Komunikazioari buruzko Lege Orokorra aldatzen du, ikus-entzunezko komunikazio komertzialaren debekua erlazionatutako produktuetara, horien gailuetara eta horiek ekoizten dituzten enpresetara hedatzeko.

Arauak Tabakismoa Prebenitzeko Behatokia berreskuratzen du, 2014an kendu zena. Honako eginkizun hauek izango ditu, besteak beste: legearen helburuak betetzeko ekimenak, programak eta jarduerak proposatzea; tabakismoaren eta lotutako produktuen kontsumoaren prebalentzia murrizteko helburuak ezartzea; arauaren egoerari eta aplikazioari buruzko aldizkako txostenak egitea; eta agintaritza eskudunen arteko koordinazioa bultzatzea.

Legea BOEn argitaratu eta 20 egunera sartuko da indarrean. Testuak, gainera, bi hilabeteko epea aurreikusten du kontsumitzeko debekua dagoen guneetan seinaleak egokitzeko.

Eusko Jaurlaritzak eta Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako Foru Aldundiek Dermatosi Nodular Kutsakorraren (DNC) aurkako neurriak malgutzea erabaki dute. Erabaki hori animalien osasunaren arloan eskumena duten administrazioek hartu dute modu koordinatuan, gaixotasunaren bilakaera epidemiologiko positiboaren ondoren. Eusko Jaurlaritzak onartutako agindu berriak babes juridikoa ematen dio erabaki horri, eta indarrik gabe uzten du 2026ko urtarrilaren 30etik indarrean dagoena.

Aginduaren berritasun nagusia da ezabatu egin direla feriak, lehiaketak, herri kirolak, erromeriak, merkatuak eta behi-aziendak dauden aldi baterako beste ekitaldi batzuk egiteari eragiten zioten murrizketak, eta berriro egin ahal izango dira animalien osasunaren arloan eskumena duten agintariek ezarritako baldintzen arabera.

Era berean, animaliak mugitzeko baldintzak egokitu egiten dira, Gipuzkoako Lurralde Historikoak, I. Txertaketa Eremuaren barruan dagoenak, gaixotasunaren aurkako txertaketaren gutxieneko estaldura lortu eta azken hilabeteetako bilakaera epidemiologikoa aldekoa izan denean.

Hala ere, agindu berriak eutsi egiten die gaixotasuna sartzea eta hedatzea prebenitzeko ezarritako biosegurtasun-neurri nagusiei. Abereen mugimendu guztietan nahitaezkoa izango da, garraio-ibilgailuak garbitu eta desinfektatzeaz gain, ibilgailuak eta animaliak intsektuak hiltzea, horiek zuzenean hiltegira doazenean izan ezik. Jarduketa horiek dagokion erantzukizunpeko adierazpenaren eta ibilgailua garbitu eta desinfektatu izanaren ziurtagiriaren bidez egiaztatu beharko dira.

Halaber, Euskal Autonomia Erkidegotik kanpoko ustiategietan sartzen diren behien eta bestelako espezie sentikorren albaitaritza-zaintza orokorra 28 egunez mantenduko da, bai eta ustiategi hartzailearen kautelazko ibilgetzea ere, dagokion foru-aldundiko animalia-osasuneko zerbitzu eskudunak zehazten duen aldian.